Evde Türkçe konuşmak çocuğun İngilizcesini geciktirir mi?

Evde Türkçe konuşursak çocuğun İngilizcesi geri kalır mı? İngiltere’de çocuk büyüten neredeyse her Türk ailenin bir gün kendine sorduğu soru bu. Okulda, GP’de, parkta herkes İngilizce konuşurken evde Türkçe konuşmak çocuğa yük olur diye endişe edebiliyoruz.

Bu soruya cevap arayan iki büyük çalışmayı okudum. İkisi de aynı veriye dayanıyor: Birleşik Krallık’ta 2000’lerin başında doğan binlerce çocuğu yıllarca izleyen Millennium Cohort Study.

Sidney Üniversitesi’nin araştırması: Burada doğan iki bin çocuk

Cobb-Clark, Harmon ve Staneva’nın çalışması (University of Sydney) özellikle bizim gibi ailelere bakıyor. Çalışmadaki çocuklar Birleşik Krallık’ta doğmuş ve en az bir ebeveyni yurt dışında doğmuş. 3 yaşında 1.994 çocuk var, 14 yaşına kadar izlenenler 1.359.

Bulgular yaşa göre değişiyor:

• Küçükken evde iki dil duyan çocuklar dil testlerinde geride başlıyor.
• 7 yaşında öne geçiyorlar.
• 11 yaşında yine geride görünüyorlar.

Asıl önemli nokta şu: Araştırmacılar çocuğun önceki test puanlarını ve ailenin zamanla değişen koşullarını hesaba kattığında, ortalamada dil gelişiminde bir fark kalmıyor.

Bir de güzel bir bulgu var: İki dilli büyümek daha az duygusal zorlukla ilişkili. Bu ilişki erkek çocuklarda ve ebeveyni daha az eğitimli olan çocuklarda daha güçlü çıkmış. Burada bir ilişkiden söz ediyoruz. Çalışma, iki dilin duygusal zorluğu azalttığını kanıtlamıyor.

İkinci çalışma: 3 yaşta fark var, sonra küçülüyor

Clayden ve arkadaşlarının 2023 tarihli çalışması aynı veriden 16.134 çocuğa bakıyor. 3 yaşında evde birden fazla dil duyan çocukların İngilizce kelime dağarcığı ve okula hazırlık puanları daha düşük. Anne daha eğitimliyse bu fark daha küçük.

11 yaşında sözel testte küçük bir fark kalıyor. Annenin eğitimi yüksekse o da kapanıyor. Çalışan bellekte, yani akılda tutup kullanma becerisinde, hiç fark yok.

Yazarlar iki önemli sınır not ediyor. Testlerin hepsi İngilizce yapılmış, yani çocuğun Türkçesi hiç ölçülmemiş. Çok dillilik de kaba bir soruyla ölçülmüş: Evde İngilizceden başka bir dil konuşuluyor mu?

Bu bize ne söylüyor?

İki çalışma her ayrıntıda aynı sonucu bulmuyor, ama ortak noktaları net. Evde iki dil duyan çocuklar İngilizcede biraz geride başlıyor ve bu fark zamanla küçülüyor. İngilizceyi okul, arkadaşlar ve sokak zaten getiriyor. Türkçeyi ise çoğu zaman yalnız ev getiriyor.

Türkçe, çocuğun anneannesiyle, dedesiyle, Türkiye’deki kuzenleriyle kuracağı bağın dili. Bu yüzden bence soru “Türkçe konuşursak geri kalır mı?” değil, “Türkçeyi ona kim verecek?”

Bu akşam ona Türkçe bir masal okuyun. Örneğin “Büyüyünce Ne Olacaksın Mavi?” (Dilara Kavaklıoğlu).

blushback ile

blushback, çocuğunuzla kurduğunuz hayalleri, verdiğiniz küçük sözleri ve birlikte geçen anları kaydettiğiniz özel bir aile defteri. “Her akşam bir Türkçe masal” gibi bir ritüeli oraya yazabilir, söylediği ilk Türkçe kelimeleri tarihiyle saklayabilirsiniz. blushback yakında iPhone’da.

Senin de aklına bir şey geldiyse, bir not bırak. →