İngiltere’de doğan bebeğe pasaport: İngiliz mi, Türk mü, ikisi de mi?

Doğum kaydı ve GP kaydından sonra sıradaki resmi iş pasaport. Burada iki ülke, iki sistem ve üç ayrı durum var: bebek İngiliz mi, Türk mü, yoksa ikisi de mi? Cevap bebeğin nerede doğduğuna değil, anne babanın o gün hangi durumda olduğuna bağlı.

İngiltere’de doğan bebek İngiliz vatandaşı mı?

Her zaman değil. GOV.UK’nin cümlesi açık: İngiltere’de doğmuş olmak tek başına İngiliz vatandaşlığı vermiyor. 1 Ocak 1983’ten sonra doğan bir bebek, doğduğu anda anne ya da babasından biri İngiliz vatandaşı ya da İngiltere’de ‘settled’ ise kendiliğinden İngiliz vatandaşı oluyor.

‘Settled’ demek süresiz oturma izni demek. Pre-settled status settled sayılmıyor. Anne babadan birinin settled olması yetiyor; ikisinin birden olması gerekmiyor.

Bebek İngiliz doğduysa vatandaşlık için başvuru yapmıyorsunuz. Doğrudan pasaport başvurusu yapıyorsunuz ya da isterseniz vatandaşlığı teyit eden bir mektup istiyorsunuz.

Bebek İngiliz değilse ne olur?

Anne de baba da vizeyle yaşıyorsa bebek İngiliz doğmuyor ve doğduğunda bir vizesi de olmuyor. GOV.UK bunu Skilled Worker sayfasında söylüyor: bebekle İngiltere’ye girip çıkmak istiyorsanız onun için dependant vizesi başvurusu yapmanız gerekiyor. Bebek ülke içinde kaldığı sürece acelesi yok; ilk yurt dışı seyahatinden önce şart. Belgelerde anne ve babanın adının yazdığı büyük boy doğum belgesi (full birth certificate) isteniyor.

Ücret sizin vizenizle aynı süre için hesaplanıyor. İçeriden yapılan Skilled Worker dependant başvurusu 3 yıla kadar £943, 3 yıldan uzun £1.865; işiniz immigration salary list’teyse £628 ve £1.235. Üstüne sağlık ek ücreti (immigration health surcharge) geliyor: 18 yaş altı için yılda £776.

Başka bir vize rotasındaysanız kural o rotaya göre değişiyor. Öğrenci, Ankara Anlaşması ya da aile vizesinde kendi rotanızın ‘partner and children’ sayfasına bakın.

İleride anne ya da babadan biri İngiliz olur ya da süresiz oturma izni alırsa, bebek 18 yaşından küçükken ‘register’ başvurusuyla İngiliz vatandaşı olabiliyor: form MN1, ücret £1.000, karar genelde 6 aya kadar. Ücreti karşılayamayan çocuklar için muafiyet istenebiliyor. Bir de 10 yaşına kadar İngiltere’de yaşayan çocuklar için ayrı bir kayıt yolu var.

İlk İngiliz çocuk pasaportu nasıl alınır?

Bebek İngiliz ise ilk çocuk pasaportu online £66,50, Postane’den alınan kâğıt formla £80. Velayet sorumluluğu olan biri başvuruyor; iki ebeveynin de bilgileri isteniyor. Başvuruda şunlar gerekiyor:

• Büyük boy doğum belgesi (full birth certificate, anne babanın adı yazılı olan). Aslı ya da resmi kopyası; fotokopi kabul edilmiyor.
• Bebeğin İngiliz olduğunu gösteren belge: İngiliz ebeveynin pasaport bilgileri ya da doğum belgesi. Ebeveyn İngiliz değil de settled ise doğum anındaki statüyü gösteren belge. Online başvuru hangi belgeyi istediğini adım adım söylüyor.
• Bebeğin varsa başka bir ülkenin pasaportu, örneğin Türk pasaportu.
• Fotoğraf: online başvuruda dijital fotoğraf, kâğıt formda 2 basılı fotoğraf.
• Kimliği onaylayan biri: İlk çocuk pasaportunda formu imzalayan ebeveyni en az 2 yıldır tanıyan, akraba olmayan, aynı adreste yaşamayan, İngiltere’de yaşayan ve İngiliz ya da İrlanda pasaportu olan biri. Kâğıt formda bu kişi formu ve bir fotoğrafın arkasını imzalıyor; online başvuruda e-postayla onaylıyor.

Süre değişiyor. GOV.UK başvurmadan önce güncel süreyi kontrol etmenizi ve pasaport elinize geçmeden seyahat almamanızı söylüyor. Acil hâl için 1 haftalık Fast Track ve Online Premium var; ikisi de daha pahalı.

Türk pasaportu için önce ne yapmalı?

Anne ya da babadan biri Türk vatandaşıysa bebek doğduğu anda Türk vatandaşı. Ama pasaport almak için önce nüfusa kaydı gerekiyor. Londra Başkonsolosluğu sırayı üç adımda anlatıyor:

1. Doğum tescili. Birleşik Krallık’ta doğan çocuğu en geç iki ay içinde konsolosluk aracılığıyla nüfusa kaydettiriyorsunuz. Bu, kimlik kartı için ilk aşama. 6 yaşından küçük çocuk için posta ile de olabiliyor; harç £10. Büyük boy doğum belgesi olmadan tescil yapılmıyor; hastanenin verdiği kâğıt kabul edilmiyor. Belgelerin tamamı doğum kaydı yazısında.
2. T.C. kimlik kartı. Posta ile olmuyor; randevuyla şahsen başvuruluyor.
3. Pasaport. Yine ayrı bir randevuyla şahsen. Konsolosluğun notu net: kimlik kartı ve pasaport için ayrı ayrı randevu alınıyor, tek randevuyla hepsi yapılmıyor.

Randevular konsolosluk.gov.tr’deki ‘Randevu al’ bölümünden alınıyor; hangi başkonsolosluğa bağlı olduğunuz da orada yazıyor. Bir ayrıntı: bebeğin adında Q, W ya da X varsa nüfusa Türk alfabesine uyarlanarak yazılıyor; bunun için tescil dilekçesine bir cümle ekleniyor.

Türk pasaportu başvurusunda neler gerekiyor?

• Bebeğin T.C. kimlik kartının aslı.
• Son 6 ay içinde çekilmiş, arka fonu beyaz, 5 × 6 cm biyometrik fotoğraf. Konsoloslukta fotokabin var ama bebeği kabinde çektirmek zor; fotoğrafçıların çoğu bebek için beyaz fonlu biyometrik çekiyor.
• Anne ve baba birlikte, bebekle ve kendi kimlik kartlarının asıllarıyla. Biri gelemiyorsa Türk makamlarınca düzenlenmiş muvafakatnamesi ve kimlik fotokopisi gerekiyor. Her başvuru için yeni muvafakatname isteniyor.
• Harç ve defter bedeli: konsolosluk.gov.tr’de ilgili işlemin ‘masraflar’ sekmesinde; sterlin karşılığı değişiyor.

Başvuru aynı gün Türkiye’ye iletiliyor; pasaport Türkiye’de basılıp geri geliyor. Konsolosluk bunun 6–8 haftayı bulabileceğini yazıyor. Teslim ya e-posta gelince mesai günleri 14:00–15:30 arasında randevusuz şahsen, ya da başvuruda isterseniz posta ile.

Çocuk pasaportu kaç yıl geçerli?

Türk pasaportunda 2010’dan beri uzatma yok; süresi biten pasaport yenileniyor. Bebeğin yüzü ilk yıllarda çok değişiyor ama pasaport fotoğrafı yenilenene kadar geçerli; sınırda sorun çıkarmıyor.

Türkiye’ye giderken hangi pasaport?

Bebek iki vatandaşlığa da sahipse iki pasaportu da yanınıza alın. Türkiye’ye girişte Türk pasaportunu, İngiltere’ye dönüşte İngiliz pasaportunu göstermek iki tarafta da soru çıkarmayan yol.

Bebek yalnız Türk vatandaşıysa Türkiye tarafı kolay. Zor olan dönüş: İngiltere’ye Türk pasaportuyla vizesiz giriş yok, dependant vizesinin (eVisa) yola çıkmadan hazır olması gerekiyor. Bebek yalnız İngiliz ise Türkiye’ye İngiliz pasaportuyla turist olarak vizesiz giriyor.

T.C. kimlik kartı İngiltere’den Türkiye’ye uçmaya yetmiyor; kimlikle yolculuk yalnız belirli komşu ülkelerden mümkün. Bebek için pasaport şart.

Hangi sırayla yapmalı?

Hepsinin ortak noktası büyük boy doğum belgesi. O olmadan ne konsolosluk, ne HM Passport Office, ne de vize başvurusu ilerliyor. İlk iş o.

Senin de aklına bir şey geldiyse, bir not bırak. →