Health visitor kimdir, ne zaman gelir? Bebeğin ilk iki yılındaki kontroller
Kısaca
Health visitor, ek eğitim almış bir hemşire ya da ebe. Doğumdan 10–14 gün sonra evinize geliyor, sonra 6–8. hafta, 9–12. ay ve 2–2,5 yaşta kontroller var. Bebeğin kırmızı kitabını her kontrole götürün, kendi sorularınızı da sorun.
Doğumdan sonraki ilk günlerde evinize toplum ebesi geliyor. Yaklaşık on gün sonra ise kapıyı başka biri çalıyor: health visitor. Türkçede tam karşılığı yok, “ev ziyaretçisi sağlık görevlisi” gibi bir şey. Çocuğunuz okula başlayana kadar en sık görüşeceğiniz sağlık çalışanı büyük ihtimalle o olacak.
Health visitor kimdir?
Health visitor, ek eğitim almış bir hemşire ya da ebe. İşi bebeğin büyümesini ve gelişimini takip etmek, ama sadece bebeğe bakmıyor. Sizin nasıl olduğunuzu, uyuyup uyuyamadığınızı, ruh hâlinizi de soruyor.
Beslenme, uyku, ağlama, aşılar, doğum sonrası depresyon. Aklınıza gelen her şeyi ona sorabilirsiniz. Bunların hiçbiri “saçma soru” değil.
Kırmızı kitap
Doğumdan sonra size bir kırmızı kitap (red book, Personal Child Health Record) veriliyor. Bebeğin kilosu, boyu, aşıları ve gelişim kontrolleri buraya yazılıyor. Bazı bölgelerde bu kitap dijital.
Her kontrole, her aşıya ve hatta doğum kaydına götürün. Bebekle ilgili bir kurumun kapısından giriyorsanız kırmızı kitap çantanızda olsun.
Hangi kontroller, ne zaman?
| Zaman | Ne oluyor? |
|---|---|
| İlk 72 saat | Bebeğin gözleri, kalbi ve kalçaları muayene ediliyor. |
| 5–8. gün | Topuk kanı taraması. |
| İlk haftalar | İşitme taraması. |
| 10–14. gün | Health visitor’ın evdeki ilk ziyareti (new baby review). Ebeden devir alıyor. |
| 6–8. hafta | Health visitor kontrolü ve GP’de bebeğin fizik muayenesi. |
| 9–12. ay | Gelişim kontrolü. Öncesinde size bir anket gönderiliyor. |
| 2–2,5 yaş | Gelişim kontrolü. Yine öncesinde anket geliyor. |
Kontrol öncesi gelen ankete ASQ-3 deniyor. Bebeğin neler yaptığını evde, rahat ortamda gözlemleyip dolduruyorsunuz. Sınav değil, bebeğin karnesi de değil.
Bebeği ne sıklıkla tartmalı?
NHS sağlıklı bir bebeğin şu sıklıkla tartılmasını öneriyor:
- 6 aya kadar ayda bir
- 6–12 ay arası iki ayda bir
- 1 yaşından sonra üç ayda bir
Tartı için her hafta kliniğe koşmanıza gerek yok. Bebeğiniz iyi besleniyor ve büyüyorsa bu aralıklar yeterli.
Çocuk sağlığı klinikleri
Health visitor’lar ve GP’ler tarafından yürütülen çocuk sağlığı klinikleri (child health clinics) var. Burada bebeği tarttırabiliyor, soru sorabiliyor, bazen aşı olabiliyorsunuz. Yerini ve saatlerini health visitor’ınız söylüyor.
İlk ziyarete hazırlık
- Kırmızı kitabı elinizin altında tutun.
- Sorularınızı telefona yazın. Uykusuz bir beyin soruları unutuyor.
- Kendinizi de anlatın. “Ben iyiyim” demek zorunda değilsiniz.
İlk haftalar konusunda
Konunun bütün yazıları →