İngiltere’de bebek aşı takvimi: NHS hangi aşıyı ne zaman yapıyor?

İngiltere’de bebeklerin aşıları NHS tarafından ücretsiz yapılıyor ve takvim belli: ilk aşılar 8. haftada başlıyor. Aşağıda, bugün doğan bir bebeğin ilk yıllarında hangi aşıyı ne zaman olduğunu NHS’in takviminden derledim.

Bu tablo 1 Ocak 2025’te ya da sonrasında doğan çocuklar için. Daha önce doğan çocuklarda MMRV ve 18. ay dozlarının zamanı farklı; NHS’in sayfasında doğum tarihine göre ayrıca yazıyor.

İngiltere’de bebeğin ilk aşısı ne zaman yapılır?

İlk aşılar bebek 8 haftalıkken yapılıyor: 6’lı karma aşı, rotavirüs ve MenB. Sonraki randevular 12. ve 16. haftalarda.

Aşılar için sizi GP muayenehaneniz arıyor: mektup, mesaj, telefon ya da e-postayla. Bunun için bebeğin bir GP’ye kayıtlı olması gerekiyor; nasıl yapıldığını bebeği GP’ye kaydettirmek yazısında anlattım. Sizi arayan olmadıysa siz arayın.

Hangi aşı hangi hastalığa karşı koruyor?

MMRV, eski MMR aşısının yerini aldı; farkı suçiçeğine karşı da koruması.

MenB aşısından sonra parasetamol verilir mi?

Evet. NHS, 8. ve 12. haftadaki MenB aşılarından sonra ateşi önlemek ya da düşürmek için bebeğe çocuk parasetamolü verilmesini öneriyor. Toplam üç doz:

• 1. doz: aşıdan sonra mümkün olan en kısa sürede
• 2. doz: ilkinden 4–6 saat sonra
• 3. doz: ikinciden 4–6 saat sonra

Dozlar arasında en az 4 saat bırakın ve 24 saatte 4 dozdan fazla vermeyin. Hangi miktarı vereceğinizden emin değilseniz aşıyı yapan hemşireye ya da eczacıya sorun.

MenB aşısının sık görülen yan etkileri: iğne yerinde şişlik ya da ağrı, yüksek ateş, yorgunluk ya da huzursuzluk, iştahsızlık ve ishal. Genelde 1–2 gün içinde geçiyorlar.

NHS şu durumlarda acil GP randevusu istemenizi ya da NHS 111’i aramanızı söylüyor: bebek 3 aydan küçükse ve ateşi 38°C ya da üstündeyse; 3–6 aylıksa ve ateşi 39°C ya da üstündeyse; ateş aşıdan 48 saat sonra hâlâ sürüyorsa; bebek iyi görünmüyorsa ve endişeleniyorsanız.

Bebek hastaysa aşı ertelenir mi?

Bebeğin ateşi yüksekse aşı, iyileşene kadar erteleniyor. Rotavirüs aşısı için ishal ve kusma da erteleme sebebi.

Ateşi olmayan hafif bir rahatsızlıkta MenB aşısı yapılabiliyor. 6’lı aşı için emin değilseniz doktora, hemşireye ya da health visitor’a sorun.

Bir aşı kaçırılırsa ne olur?

Çoğu aşı sonradan tamamlanabiliyor; GP muayenehanenizi arayın. Ama bazılarının yaş sınırı var:

Rotavirüsün süresi en kısa olanı. O yüzden 8. hafta randevusunu kaçırmamaya çalışın.

Verem (BCG) aşısı İngiltere’de yapılıyor mu?

Rutin olarak hayır. BCG aşısı İngiltere’de standart takvimde yok; yalnızca verem riski yüksek olan bebeklere öneriliyor ve genelde bebek 28 günlük olmadan yapılıyor. NHS’e göre önerildiği durumlar:

• Bebek, İngiltere’de verem riskinin yüksek olduğu bir bölgede yaşıyorsa
• Anne, baba ya da büyükanne-büyükbabadan biri verem riskinin yüksek olduğu bir ülkede doğduysa
• Bebek böyle bir ülkede yaşayacak ya da kalacaksa
• Evde ya da yakın çevrede verem geçirmiş biri varsa

Türkiye doğumlu ebeveynler için bunun ne anlama geldiğini ben söyleyemem: Hangi ülkelerin “yüksek riskli” sayıldığı Dünya Sağlık Örgütü’nün güncel verilerine göre belirleniyor. Ebenize ya da health visitor’ınıza “anne babası Türkiye doğumlu, BCG gerekiyor mu?” diye sorun.

Hamilelikte anneye yapılan aşılar bebeği korur mu?

Evet, bu yüzden öneriliyorlar. NHS takviminde hamileler için üç aşı var: grip mevsiminde grip aşısı, 20. hafta civarında boğmaca aşısı ve 28. haftadan itibaren RSV aşısı. Ayrıntısı midwife randevuları yazısında.

Aşı randevusuna giderken yanınıza ne almalısınız?

• Kırmızı kitap. Yapılan her aşı oraya işleniyor. Ne olduğunu health visitor yazısında anlattım.
• 8. ve 12. hafta randevuları için evde çocuk parasetamolü bulunsun.

Rotavirüs aşısı iğne değil: Bebeğin ağzına sıkılan bir sıvı. Bebek sıvıyı hemen tükürür ya da çıkarırsa doz yeniden veriliyor.

Senin de aklına bir şey geldiyse, bir not bırak. →